RUHLAR IRMAĞINDA BİR KUĞU

IMG_3207

Sonsuz bir boşlukta kayan, devinen, büyüyen ve ölen her şeyin 13 milyar yıl öncesinden kalan yıldız tozlarından meydana geldiğini öğrendikten/ idrak ettikten sonra tırnaklarımı keserken bile bir kayıp duygusu yaşadığımı itiraf etmek isterim. Bütün omurgalılarda bulunan ve sürekli uzayan bu boynuzumsu tabakanın kaybı karşısında yaşadığım bu keder duygusu size tuhaf gözükebilir. Ancak şöyle düşünün; kesilen ve atılan tırnağın her bir küçük parçasında milyarlarca yılın hatıraları var. Keza; dişlerimiz, saçlarımız, tenimiz ve bizi çepeçevre saran maddi dünyanın eşyaları.. Hepsi milyarca yıl önce yaşanmış Büyük Patlama’dan saçılan yıldız tozu kırpıntıları.

Bizim, mikro ölçekli hayat travmalarımızın yanında , tırnaklarımızın kozmik bilinçten gelen ruhsal yaralanmaları, tedavi kabul etmeyecek kadar derin ve karanlık . “Zaman ve uzay içinde, ezeli ve ebedi, sınırsız ve sonsuz olduğu kabul edilen Evren’de canlı ve cansız bütün cisimlerin bizzat kendilerini ayıran şeylerle birbirlerine bağlandığını” düşünecek olursak, uzay boşluğunda sonsuza kadar dönüp duracak tırnak parçalarından ve saç perçemlerinden oluşan hüzünlü bir kafile hayal edebiliriz. İşte bu sıralar bu ürkütücü ve garip hayallerle dolaşmamın, dolaşmakla kalmayıp sizlerle paylaşmamım müsebbibi

“ Yıldızlardan Ebediyete” adlı güzel bir kitap. Lois Auguste Blanqui isimli sosyalist bir anarşistin 1872 yılında kaleme aldığı bu kitap gökadalarda salınarak dolaşan kuyrukluyıldız kalıntıları gibi büyüleyici bir ışık saçıyor.

Blanqui’nin “paralel evren” ve “ ebedi dönüş” kuramını anlattığı kitabındaki uslubu, her an kahramanı olacağınız tekinsiz bir hikayenin, saçınız okşanırken usul usul anlatılması gibi esrarengiz ve ürpertici bir gölge bırakıyor zihninizde. Madde aleminde göçüp gitmiş olan her şeyin, ne durumda olursa olsun hayata geri döneceği ve bunun sayısız kez tekrar edileceği üzerine kurulu bu hipotez ilk başta sevinç vaat etse de yeniden hayata dönmek için birbirleriyle çarpışan yıldızlardan, tozlardan, eşyalardan, insanlardan ve kurulan hayallerden mürekkep bu ölü ordularının oluşturacağı girdabı hayal etmekte zorlanıyorum.

Blanqui, zaman zaman bu “ebedi dönüş” teorisi ile dudağı uçuklayan okurunu teselli etmek için “ölmüş yaşlı güneşler ve yıldız cesetleri ile dolu evrenin” ancak “ebedi dönüş”le cenaze alayı olmaktan kurtulabileceğini söylese de anlattığı devinimin yabani uğultusu hiç de teselli edici gözükmüyor. “Aynı’nın sonsuz tekrarı, durumların aynı kahramanlarla ebediyen sahnelenmesi” Blanqui’nin kuramına göre kahramanı olacağımız hikayenin hep aynı olacağı sonucunu işaret etmiyor. İşte bu küçük işaret belki dönmekten aptala döneceğimiz, içimizin dışına çıkacağı bu karanlık hikayede bir hava akımı yaratarak her birimize sonsuz defa kullanma hakkımızın olduğu bir çıkış kapısı gösteriyor:

“Evren bize tıpatıp benzeyen ikizlerimizi barındırmış ve sonsuza dek barındırmaya devam edecek olan ikiz- dünyalarla doludur ve bazı ikizlerimiz bu sarmalın başka bir ucuna doğru yürümeyi deneyebilir”.

Blanqui, 76 yıllık ömrünün 33 yılını hapiste geçirmiş kimileri silahlı kimileri silahsız birçok ayaklanmanın öncülüğünü yapmış bir Fransız devrimci. “Yıldızlardan Ebediyete” adlı kitabını da 1872 ‘ yılında Taureau Kalesi hapishanesinde yazmış ve politik kimliğinden dolayı ondan devrime dair bir kitap bekleyenleri hüsrana uğratarak astronomi üzerine dönemine göre yadırgatıcı bir hipotez sunmuş. Kız kardeşine teslim ettiği elyazmalarının yayınevi editörünü şaşkınlığa uğratacağını düşünerek şunu söylemesini istemiş: “ Konunun benim uzmanlık alanım olmadığını söyleyebilir. Ona de ki, astronominin metafizik boyutundan dolayı, evet! onun uzmanlık alanı”.

Blanqui’nin “ ebedi dönüş” hipotezi, basit maddelerin sayısının sonlu ancak zamanın sonsuz olduğu varsayımından yola çıkarak Evren’in bu özgün terkiplerin sonsuz kopyalarıyla dolu olduğu üzerine kurulu: “ Şu içinde olduğumuz an bile daha önceleri defalarca ortaya çıkmış ve çıkmaya devam edecektir”. Fakat İlerleme umudunun olmadığı bu döngüde yolun çatallanmış başka bir ucunu seçebilecek bir ikizimiz mutlaka olacaktır. Mesela, belki tam şu anda size okuduğu kitabı hevesle anlatmaya çalışan bir başka ben, evrenin başka bir köşesinde bunu daha iyi becerebileceği başka bir yola doğru dönüyor ve ruhlarımızı bu sonsuz azaptantan kurtarak güzel bir hikaye biliyordur..

Göklerin büyük tarihine ait bir Orta Asya efsanesi’nde Samanyolu, Blanqui’nin tasvirlerindeki gibi yıldız cesetleriyle dolu bir yer değil Tanrı’nın ayak izleriyle parlamış, yedi kat göğün dikiş yeri, ruhların bekleme yeri ve “ Uçmak” adı verilen Cennet’in giriş kapısıdır. Bulutsuz ve temiz bir gökyüzü altında Samanyolu’na doğru başınızı kaldırırsanız onun hemen üzerinde salınan, kanatlarını açmış büyük bir kuğu görürsünüz. Gygnus “kuğu” Takımyıldızı modern astronomide bilinen 88 takımyıldızdan biridir ve Orta Asya mitolojisindeki adı “Gök Kuğusu” dur.

Özellikle yaz geceleri her baktığımda sanki kanatlarının üstünde uçuyormuşum hissine kapıldığım bu güzel takımyıldızın tam da orada yani Samanyolu’nun hemen üzerinde olmasının çok önemli bir sebebi vardır; Ölümden sonra Samanyolu üzerinde bekleyen ruhlar gece ve gündüzün eşitlendiği sonbahar ekinoksunun ardından eğer günahsızlarsa “Gökler Kuğusu”un gagasında Uçmak’a yani Cennet’e taşınırlar ve sonsuz gazaptan kurtulurlardı.

Blanqui’nin “ebedi dönüş” varsayımının çılgın uğultusu hala kulaklarımdayken ikizimin anlattığı bu Orta Asya efsanesi atlı karıncaya binerken bile başı dönen bana göksel bir teselli gibi geldi. Artık gökyüzünde bembeyaz salınan bu kuğuya her bakışımda gagasının ucunda, dünyadaki sınavını başarıyla geçmiş hafif bir ruh göreceğim.

Louis Auguste Blanqui, Yıldızlardan Ebediyete, Çeviri: Cemal Yardımcı, Metis Yayınları.

Samanyolu ve Kuğu Takımyıldızı efsanesi: Bahaeddin Ögel, Türk Mitolojisi, TTK Yayınları.


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s